DomoZine

voor industrie, wetenschap, facility, zorg, installateurs, wooncorporaties en iedereen met interesse voor technologie

 
beveiliging
bus-/embedded systems
communicatie
audio-video
toegangscontrole
energiebeheer
comfort
klimaat
advies - opleiding
zorgoplossingen


 


info voor partners en adverteerders


 


 
over DomoZine
nieuwsbrief
domotica jaargids
vakblad
agenda
DomoZine demowoning
Vakbeurs Gebouwbeheer
contact

Al 1000 Niko Home Control installaties!


(advertentie)

 

Jaren '30 woning opgewaardeerd met draadloze techniek


Uit de praktijk: de bewoner wil lichtscenario's, alarm, alles-aan/uit regeling, elektrisch bediende gordijnen en screens, automatisch geregelde verwarming per kamer, audio- en videodistributie en nog veel meer. Maar het is een oud huis en er mag geen afbreuk worden gedaan aan de stijlelementen van de woning...

Decorplafonds moeten intact blijven, de betegelde lambrizering mag niet doorboord worden, hak- en breekwerk zijn uit den boze. Wat doe je als installateur en systemintegrator? De redactie bezocht zo'n project, en sprak met de system integrator over de keuze van het juiste systeem, over standaards, over de relatie tot de installateur (concurrent of collega?) en de klant, kortom: over het vak in de praktijk.

'Ik weet dat veel installateurs wantrouwend staan tegenover draadloze techniek, omdat het storingsgevoelig zou zijn en te weinig functionaliteit zou bieden. In deze woning draait echter al drie jaar probleemloos een complete KNX domotica-installatie die voor meer dan 50% gebaseerd is op draadloze Radio Frequency technologie (RF). Bovendien zijn in deze installatie enkele zeer complexe functies verwerkt, dus die beperkte functionaliteit is wat mijn betreft ook een fabeltje. Voorwaarde is wel dat je de juiste expertise in huis haalt en de juiste componenten weet te kiezen.' Aan het woord is Koen van de Donk (36), directeur/eigenaar van Hevac Controls, domotica systemintegrator voor utiliteit en woningbouw. Ook aanwezig is Martwin de Man (36) van Hager uit 's Hertogenbosch, specialist en adviseur domoticaprojecten.

Een vingerafdruklezer bij de voordeur geeft toegang tot de woning

Standaarden
Koen: 'Als systemintegrator werk ik samen met installateurs en moet ik transparant en merkonafhankelijk zijn. Ook voor de opdrachtgevers is dat van belang, want dikwijls hebben zij een goede relatie met een installateur en dus ook met de producten die hij geleverd heeft. De domotica-oplossingen die ik aandraag pas ik daarop aan, maar wel op voorwaarde dat de installatie wordt opgebouwd volgens standaarden. Simpelweg omdat ik vind dat je een klant over zes jaar ook nog moet kunnen helpen. Met onbekende systemen is dat nooit zeker, maar met gevestigde standaarden zoals KNX, BACnet en IP weet je dat dat goed zit. Binnen die standaarden heb je tal van aanbieders en de klant en/of de installateur zijn vrij om daar hun keuze te maken, hoewel ik wel mijn voorkeuren heb. Zo kun je voor een bepaalde functionaliteit beter module A van merk X pakken, terwijl voor een andere functie module B van merk Y beter voldoet.

Overigens heeft Hager tijdens de laatste KNX Professionals meeting wel enkele nieuwe producten aangekondigd, waarmee de system integrator zulke uitdagingen nog gemakkelijker kan aangaan.'

Martwin: 'Koen bedoelt Domovea en de nieuwe mediakoppelaar die het programmeren van visualisatie, logica en het aansturen van draadloze componenten in Systemmode aanzienlijk zullen vereenvoudigen. Ik kan hier nog niet te veel over zeggen maar het wordt een boeiend najaar voor de KNX Professionals met aantrekkelijke Hager innovaties.'

De derde doos links herbergt de RF-ontvanger/dimmer voor de wandcontactdoos rechts, waarop de schemerlamp is aangesloten

RF en bedraad naadloos geïntegreerd
De bezochte jaren '30 woning bevestigt wat Koen beweert: duidelijk zichtbaar zijn componenten van o.a. Jung, GIRA, ABB, Merten, maar vooral van Hager. Koen: 'Als geen ander verstaat Hager de kunst om op zeer gebruikersvriendelijke manier een open koppeling te maken tussen het bedrade en draadloze deel van een KNX-domoticainstallatie. En met gebruiksvriendelijk bedoel ik, dat je voor de inregeling en programmering van de draadloze én de bedrade componenten dezelfde tools gebruik kunt maken. Zelfs zonder 'gateway' zijn RF en twisted pair bij Hager naadloos één. Dat is gemakkelijk, overzichtelijk en spaart tijd.'

Martwin: 'Ons RF-programma voldoet volledig aan het KNX-protocol. Dat protocol is open en voor iedereen toegankelijk, dus iedere fabrikant kan en mag KNX RF-componenten op de markt brengen. Maar er zijn veel verschilllen tussen de diverse fabrikanen en ik denk dat wij ons als Hager duidelijk onderscheiden met een product, dat niet alleen heel betrouwbaar is, maar vooral ook voor de installateur zeer eenvoudig toe te passen is.'

Koen: 'Veel installateurs zien RF als oplossing voor simpele installaties. Als HEVAC zeggen we: 'als bedraad echt niet kan, passen we RF toe' en dikwijls is dat in de bestaande bouw het geval: oude boerderijen, klassieke woningen, kastelen, renovatiepanden etc. De complexiteit van de installatie hoeft vaak geen belemmering te vormen. Deze woning, die toevallig mijn eigen woning is, is daar het ultieme bewijs van. We hebben deze woning recentelijk gerenoveerd en in beginsel voorzien van een bedrade domotica-installatie op basis van KNX. Overal waar we niet konden hakken, breken of slijpen hebben we gekozen voor draadloze componenten. En doordat we hebben gekozen voor Hager RF-componenten, kun je de gehele installatie met de KNX-programmeertool (ETS3) de basis programmeren.

Martwin voegt daaraan toe: 'De koppeling van KNX met IP wordt door Hager verder uitgebouwd en vormt de tweede infrastructuur voor nieuwe softwareproducten zoals Domovea'.

Links naast de karakteristieke 'en-suite deuren' het touchscreen

Slimme oplossingen
Martwin: 'Het voordeel van RF is dat je werkelijk overal een sensor of actor kunt aanbrengen. De sensors werken op een batterij die minstens vijf jaar meegaat. Met de aangebrachte dubbelzijdige tape zijn de 'plakschakelaars' op elke hoogte en op de meest grillige plekken aan te brengen.' Koen geeft een voorbeeld: 'Aan de trapleuning hier in huis zit bijvoorbeeld een plakschakelaar met vier knoppen voor o.a. de functie Slapen en Opstaan. Met bedrade techniek hadden we dat nooit zo mooi kunnen maken. Ander voorbeeld: bouw je aan je huis een veranda, dan wil je daar de tuinverlichting kunnen bedienen. Een plakschakelaar tegen de aluminum stijl, even programmeren en klaar!'

Koen wijst naar boven, naar een fraaie designluchter boven de eetkamertafel. De kabel waar hij aan hangt komt uit een gipsrozet aan het plafond. 'De lampjes in de luchter moesten dimbaar zijn. De dimmer konden we niet in de wand kwijt, ook de meterkast was geen optie, dus hij moest ergens bij het plafond worden weggewerkt. We hebben daarvoor de Hager RF-ontvanger/dimmer gebruikt (typenummer TR210). Die is namelijk zó klein, dat hij precies onder de rozet past.' Koen wil een volgende slimmigheid laten zien en loopt naar een staande schemerlamp: 'Deze schemerlamp wilden we ook dimmen, maar in oude huizen zijn de inbouwdozen zó ondiep, dat er net geen ruimte is voor een dimmer. We hebben dat opgelost door links een extra inbouwdoos toe te voegen, waarin we de RF-ontvanger/dimmer konden onderbrengen. Die is verbonden met de wandcontactdoos ernaast waarop de schemerlamp is aangesloten.'

Koen: 'Overigens hoef je lang niet alles in te bouwen. Op plekken die buiten het gezichtsveld vallen of variabel zijn van locatie kun je gewoon met bescheiden opbouwmateriaal aan de gang. Dat spaart tijd en werkt goed.' Hij schuift de bank een stukje opzij en laat zien hoe hij een vierkante schemerlamp heeft weten te dimmen: via een stekker/contrastekker met ingebouwde RF-ontvanger/dimmer. Deze zit gewoon tussen het snoer van de lamp en het stopcontact in.

Boven het bed de 'vergeten' plakschakelaar; bovenaan is nog net de voorbereiding voor airco te zien

Toekomst
Een vingerafdruklezer bij de voordeur geeft toegang tot de woning. Koen wil de toegangscontrole verder uitbreiden met videodeurintercom, geheel bedienbaar via VOIP/IP op zijn HCliving visualisatie en de TV's in het woonhuis. Ook is het huis al voorbereid voor airconditioning, die ook RF zal worden aangestuurd. Koen van de Donk is niet alleen maar positief over RF: 'Ik zie zeker ook de beperkingen. Zo is achtergrondverlichting of terugmelding via een rode of groene LED op een RF-plakschakelaar niet mogelijk.' Martwin: 'Dan zou je heel snel de batterij in de schakelaar moeten vervangen, waardoor die niet meer zou voldoen aan de kwaliteitstandaard, die wij als Hager nastreven.' Koen: 'Dikwijls is die indicatie helemaal niet nodig. Boven mijn bed bijvoorbeeld waren we vergeten een schakelaar aan te brengen en dan heb je in amper vijf minuten zo'n plakschakelaar aangebracht en werkend. Een lampje of zelfs tekst is op die schakelaar overbodig.

Waar het om gaat is dat je altijd de juiste component kiest. Soms is dat bedraad, soms RF. Ik geloof dan ook niet dat RF ooit de bedrade installatie zal vervangen. Het is juist de combinatie van die twee, die werkt.'

Zie ook www.homesolutions.nl en www.hevac.nl

Kenmerken van de installatie
  • verdeelkasten: 3
  • sensors: 9 bedraad, 5 RF
  • actors: 8 bedraad, 9 RF
  • bewegingssensors: 3
  • visualisatie: 15' inbouw touchscreen
  • bediening: Pronto TSU9600
  • E en W integratie, BACnet met KNX
  • ruimtenaregelingen: 4 BACnet, 2 KNX
  • elektrisch bediende vouwgordijnen
  • toegangscontrole
  • elektr. driepuntssluiting voordeur
  • vingerafdrukherkenning
  • bewakingcamera
  • voorbereid: videodeurcommunicatie
  • voorbereid: airco


Omdat de betegelde lambrizering rechts intact moet blijven, wordt tegen de trapleuning links een plakschakelaar aangebracht

www.hager.nl



 
 
 
© CPS Publications BV