DomoZine

voor industrie, wetenschap, facility, zorg, installateurs, wooncorporaties en iedereen met interesse voor technologie

 
beveiliging
bus-/embedded systems
communicatie
audio-video
toegangscontrole
energiebeheer
comfort
klimaat
advies - opleiding
zorgoplossingen


 


info voor partners en adverteerders


 


 
over DomoZine
nieuwsbrief
domotica jaargids
vakblad
agenda
DomoZine demowoning
Vakbeurs Gebouwbeheer
contact

Al 1000 Niko Home Control installaties!


(advertentie)

 

Elektriciteit, van rood naar groen


Klimaat- en energieproblemen worden aldoor groter, niet alleen in Nederland maar wereldwijd. Willen we een duurzame wereld dan moeten daar oplossingen voor gevonden worden. Lees wat Nederland als land kan doen, maar vooral ook wat je voor jezelf kunt (laten) doen?

De overheid zet zwaar in op de slimme meter. Als dat doorgaat krijgen alle woningen een slimme energiemeter die minimaal eenmaal per etmaal het elektriciteit- én gasverbruik doorgeeft aan de leverancier. In feite is die meter niet eens zo 'slim', het is eerder de IT die erachter zit en die regelt dat de meter op afstand bediend en gelezen kan worden: die IT is redelijk slim. De meter is ook te koppelen aan een slim domoticasysteem in je huis.

Slimme meter

Bewustwording
De nieuwe meter roept echter nogal wat vragen en weerstand op bij het publiek. Zo gaat de invoering ervan zo'n 2 miljard euro kosten, wie draait daarvoor op? De oude meters gingen 30 jaar mee, de slimme meters halen die leeftijd niet, dus zijn er vaker vervangingskosten. Ook verbruikt de nieuwe meter meer stroom dan de oude meter, en dat lijkt in strijd met de milieuvriendelijkheid. En dan is er nog het aspect van privacy: de Nederlander is er niet gerust op, dat een hacker via het internet de meter zou kunnen raadplegen en bijvoorbeeld aan het lage verbruik in de vakantieweken kan zien dat er niemand thuis is. Bovendien leeft het idee, dat de overheid zijn burgers in de gaten wil houden, terwijl de overheid stelt dat het alleen maar de bedoeling is om energie en kosten te besparen. Of dat zal lukken, moet de toekomst uitwijzen: als burgers zich beter bewust worden van hun energieverbruik, en hier massaal naar gaan handelen, dan is het doel gehaald.

Domotica helpt besparen
Lezers van DomoZine hebben vorig jaar kunnen lezen over Plugwise. Een set van 10 tussenstekers, waarmee het energieverbuik van 10 apparaten op je pc is bij te houden. De tussenstekers communiceren namelijk draadloos met een computerprogramma, dat a la minute het energieverbuik in huis in beeld brengt, grafisch en zeer gedetailleerd. Zo'n oplossing is wellicht effectiever dan een slimme meter die eens per 15 minuten alleen het totale verbruik meet. Met Plugwise zie je metéén welke de grote verbruikers zijn en wat je eventueel kunt uitschakelen: waterbed, wasdroger enz.

De tabel met besparingstips (bron: Eneco) is ook een goede hulp. Sommige tips liggen zó voor de hand, zoals het licht uitschakelen als het niet nodig is. Op pagina ?? vind je daar een handige, automatische oplossing voor. Een opvallende tip betreft de vaatwasser: als voor de handafwas warmwater uit een boiler wordt getapt is de vaatwasser voordeliger dan handafwas! Opvallend is ook de grote besparing die spaarlampen leveren. Die besparing is verder op te voeren met domotica. Zo kun je met domotica ervoor zorgen dat het licht automatisch dooft, als er niemand in de kamer is (zie pagina ??). En dat stroomverbruikers zoals een koffiezetter en televisie worden uitgeschakeld op het moment dat je je huis verlaat. En ga je slapen dan zet je je huis in de SLAPEN-stand: beneden alle licht uit, stroomverbruikers uit, rolluiken omlaag, alarm aan etc.

Besparingstips elektriciteit
  • Waterbed overdag uitzetten 11% € 76
  • Gaswasdroger i.p.v. elektrisch 9% € 61
  • Gebruik maken van laagtarief 9% € 67
  • Sluipverbruik, zoals standby en opladers 5% € 34
  • Spaarlampen en bewegingssensors 5% € 34
  • Mechanische ventilatie op laagste stand 4% € 25
  • Elektrische verwarming uitzetten 4% € 25
  • Nieuwe koelkast met betere isolatie 3% € 22
  • Handafwas i.p.v. vaatwasser 3% € 20
  • Wastemperatuur lager 2% € 15


Kalkar is nu een pretpark

Kernenergie - schoon?
Besparen is een ding, maar zeker zo belangrijk is het op een duurzame manier opwekken van energie. Bijna veertig jaar lang heeft de kerncentrale in Borsele (500MW) voorzien in 4% van de elektriciteitbehoefte. De grondstof daarvoor was uraniumerts, waarvan netto slechts 0,7% is gebruikt. Wat overbleef is verarmd uranium dat veilig (in glas) werd opgeslagen als 'radioactief afval'. Dat is in 40 jaar tijd een flinke voorraad geworden, die tegenwoordig opnieuw als brandstof kan dienen in een geheel nieuwe generatie kweekreactoren. De voorraad is voldoende om Nederland ruim 150 jaar lang van elektriciteit te voorzien. Bovendien is de voorraad uranium bijna onuitputtelijk en kan die worden gedolven in politiek stabiele gebieden. Voor de komende 5.000 jaar zou de energiebehoefte daarmee probleemloos ingevuld kunnen worden. Omdat de kweekreactor nucleair afval als brandstof gebruikt en zijn eigen brandstof net zo lang opkweekt tot al het splijtbare materiaal is omgezet in hitte en elektriciteit, is een kweekreactor potentieel duurzaam. En omdat hij geen verbrandingsgassen produceert is hij ook schoon. Echter, veel van de eerste kweekreactors - waaronder Kalkar - zijn, nog voordat ze operationeel konden zijn, vooral onder druk van de publieke opinie gesloten. Die publieke opinie is nu enigszins gekeerd en wellicht krijgt de kweekreactor nu een tweede kans. Maar dan nog zal het zeker tot 2030 duren, eer de eerste kernreactor van de nieuwe generatie zal draaien. Ondertussen raakt het gas op en is de bodem van het olievat ook in zicht.

Zonnepanelen, een uitdaging voor de welstandscommissieKweekreactor

Zonnestroom - weer met subsidie
Wil je met zonnepanelen (PV-panelen) aan de elektriciteitsbehoefte van je eigen huishouden voldoen en gebruik je daarvoor de modernste PV-panelen, dan heb je een oppervlakte van tenminste 40 m2 nodig. Per vierkante meter leveren PV-panelen jaarlijks namelijk zo'n 60 tot 80 kWh, wat bij een energieprijs van 20 cent per kW neerkomt op 12 tot 16 euro. Nu zijn er maar weinig particuliere daken waar een dergelijk groot oppervlak aan PV-panelen op past. Zelfs als het complete dakoppervlak in Nederland met PV-panelen zou worden bedekt, is tot 25% van de totale elektriciteitsvraag in ons land met zonlicht op te wekken, ook al is het hier vaak bewolkt. Door bij nieuwbouwprojecten meer rekening te houden met zonnedaken, kan dat percentage (op de zeer lange duur) wel toenemen.

Ooit was er een subsidieregeling voor zonnestroompanelen; toen die werd afgeschaft was dat de nekslag voor hierin gespecialiseerde bedrijven. Wonderlijk, want in de landen om ons heen en vooral in Duitsland, wordt zonne-energie fors gestimuleerd. Na jaren klinken er in Den Haag ook weer positieve geluiden, maar die zullen slechts tijdelijk zijn. Zo is er weer een - overigens zeer ingewikkelde - ZPV stimuleringsregeling. Om te beginnen loopt die maar van 6 april tot 1 oktober en is hij alleen bestemd voor nieuwe installaties, aangelegd door een erkend installateur. Voor kleine PV-installaties - tussen 601 en 14.999 watt-piekvermogen (kWp) - is de subsidie 52,6 cent per kWh. Voor grotere installaties - tot 100 kWp - is de subsidie 45,9 cent per kWh. Voor de kleine installaties is een budget beschikbaar tot 15 MegaWatt, voor grotere projecten tot 5 MegaWatt. Wie zich het eerst aanmeldt, komt in aanmerking voor de subsidie, wie te laat is valt buiten de boot. Aanvraagformulieren voor de SDE-regeling vind je op de website van Senter Novem.

Windenergie - molen op je dak
Een molen met 40 meter wiekdiameter levert 500kW. Met een tweemaal zo grote wiekdiameter (80 meter) levert de molen 2500 kW. Hoeveel molens hebben we nodig? Het promotieonderzoek van Monique Hoogwijk aan de Universiteit van Utrecht doet een interessant idee aan de hand: 'Zet een winderig gebied ter grootte van China vol windturbines en er is meer dan zesmaal voldoende stroom om de hele wereld te voorzien van zijn elektriciteitsbehoefte. 'Groene stroom hoeft over tien jaar niet meer te kosten dan traditionele 'steenkoolstroom', zolang we maar blijven investeren in kennis en grote parken in winderige gebieden,' aldus Hoogwijk, 'zodat er een 'economy of scale' ontstaat.' De enkele windmolen in Limburg en Brabant vindt ze zonde van het geld. (Bron: promotieonderzoek)

China wil in 2020 honderd GigaWatt met windmolens opwekken, dat is net zoveel als er op dit moment in de gehele wereld aan windmolens staat. In dat jaar zal Nederland vermoedelijk 10 GW met windenergie opwekken. Zo zijn er plannen om windmolenparken op te richten in de Noordzee. Op zich een goed plan, want op zee waait het harder dan op het land, maar ook al zou Nederland zwaar investeren in windmolenparken in de Noordzee én op het land, ze zullen slechts 20% tot 30% van de elektriciteitsvraag dekken.

De particuliere windmolen wint langzaam terrein. Stond hij oorsponkelijk alleen op woonboten, inmiddels verrijzen ze ook op stedelijke daken. Ze zien eruit als slagroomkloppers (Darrieusturbine), wokkels (Savoniusturbine) of grasmaaiers (Windwall). Het rendement per vierkante meter ligt hoger dan bij zonne-energie: een kleine windturbine van ca. 2 meter hoog levert jaarlijks 150 tot (onder gunstige omstandigheden) 300 kWh per m2. Dat is 30 tot 60 euro per jaar. Daar staat tegenover dat ze vrij luidruchtig zijn, net als de grote witte wiekmolens langs de snelwegen. Een particuliere windmolen kost tussen de 400 en 1500 euro. Ook voor windmolens is een subsidiepotje beschikbaar.

Particuliere windmolens hebben de meest bizarre vormen

Overschot - gratis rijden
Als een woning een eigen energie-opwekking heeft, is er dikwijls sprake van overtollige energie. Dat is energie die niet of niet direct kan worden gebruikt. Wat teveel aan energie wordt opgewekt kan - tegen een kleine vergoeding - aan het net worden geleverd. Interessanter is om die overtollige energie op te slaan in een buffer. De elektrische auto is een zeer geschikte buffer: je laadt de batterij van de auto op met de overtollige stroom of met goedkope (daluren)stroom van het energiebedrijf. Een interessant voorbeeld is het Energieplus Huis project, dat onlangs in Leusden in de wijk Tabaksteeg werd opgeleverd. Deze superzuinige 'powerwoningen' hebben geen aansluiting op het gas- of lichtnet: warmte komt uit de grond en van zonnecollectoren, elektriciteit komt van het dak via PV-panelen en een windturbine. De totale energieproductie is - mede dankzij topisolatie en energiezuinige verlichting - meer dan de woning nodig heeft. Jaarlijks blijft zo'n 500 kWh over en daar kan een elektrische Suzuki jaarlijks zo'n 5000 kilometer gratis op rijden. De actieradius van een volgeladen batterij is 140 km.

Tot slot
Je zult je pas met deze materie bezighouden als je nieuwbouw- of verbouwingsplannen hebt. Of als je net weer zo'n hoge energieafrekening in de bus hebt gehad en er een nieuw maandelijks tarief is vastgesteld, dat weer hoger is dan de vorige keer. De vraag is dan wat je moet doen. Deels ben je afhankelijk van de grootmachten (lees: Energiemaatschappijen), maar zelf kun je ook heel veel doen om je woning energieneutraler te maken. Denk qua verwarming aan spouwmuurisolatie, driedubbel glas en een warmtewisselaar; qua elektriciteit geeft dit artikel je de nodige aanwijzingen. Elders in deze uitgave vind je nog meer waardevolle tips, zoals de Automatic-schakelaar en een zuinig verwarmingssysteem.



 
 
 
© CPS Publications BV