DomoZine

voor industrie, wetenschap, facility, zorg, installateurs, wooncorporaties en iedereen met interesse voor technologie

 
beveiliging
bus-/embedded systems
communicatie
audio-video
toegangscontrole
energiebeheer
comfort
klimaat
advies - opleiding
zorgoplossingen


 


info voor partners en adverteerders


 


 
over DomoZine
nieuwsbrief
domotica jaargids
vakblad
agenda
DomoZine demowoning
Vakbeurs Gebouwbeheer
contact

Al 1000 Niko Home Control installaties!


(advertentie)

 

Energielabel van je woning van rood naar groen


Het energielabel geeft inzicht in hoe energiezuinig een woning is. Als verkopende partij van een woning dien je een energielabel aan de koper te overleggen. Wie stelt het energielabel op en hoe zorg je voor een zo gunstig mogelijk label?

Het energielabel of 'energieprestatiecertificaat' volgt een Europese richtlijn, de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). De idee erachter is om eigenaren bewust te maken van het energieverbruik van hun gebouw of woning. De overheid hoopt dat dit ertoe leidt dat eigenaren, waaronder eigenwoningbezitters, energiebesparende maatregelen nemen om zo het energielabel te verbeteren.

De Energiebesparingsverkenner levert een persoonlijke lijst van op maat gesneden besparingsadviezen

Het energielabel is vergelijkbaar met energielabels voor koelkasten en wasmachines en geeft informatie over de hoeveelheid energie die bij normaal gebruik voor het pand nodig is. In de berekening van het energielabel wordt het energiegebruik meegenomen voor verwarming, warmwatervoorziening, verlichting, ventilatie en koeling. De meest energiezuinige gebouwen en woningen krijgen de letter A op het label. De schaal loopt tot G voor de minst energiezuinige gebouwen en woningen. Na verstrekking is het energielabel tien jaar geldig. Vanaf 1 januari 2008 bent u in principe verplicht om bij verkoop van uw woning een energielabel te overleggen. Er kleven echter nogal wat maren aan de regering. Zo kunnen verkoper en koper samen van het label afzien, zónder gevolgen. Het is dus (nog) een regeling zonder tanden. Ook blijkt de hoogste waardering met de letter A te laag, want er wordt al gewaardeerd met A+ en A++. Verder was er nogal wat kritiek op de kwaliteit van het energielabel en de toekenning daarvan. In reactie daarop heeft het ministerie van VROM dit voorjaar een aantal correcties van het energielabel aangekondigd, waarvan een aantal al in gang is gezet. Kortom, het energielabel is er en blijft. Maar, een energielabel is niet altijd nodig.

Energielabel niet altijd vereist
Er zijn twee uitzonderingen. Zo kan de eigenaar volstaan met de berekening van de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) die is gemaakt voor de bouwaanvraag, mits deze berekening niet ouder is dan tien jaar. Het zal daarbij dus gaan om bouwvergunningen vanaf 1998. Uit de EPC-berekening moet wel blijken dat is voldaan aan de voorschriften van het Bouwbesluit. De tweede uitzondering betreft een overgangsregeling: deze geldt voor gebouwen en woningen waarvoor tussen 1 juli 2002 en 1 januari 2008 een energieprestatieadvies (EPA) is uitgebracht. De eigenaar kan in dat geval aan zijn labelverplichting voldoen door het verstrekken van het EPA-advies, opgesteld door een gecertificeerde adviseur. Dit advies mag evenwel niet ouder zijn dan 10 jaar.

De 'keurmeesters'
Een energielabel voor een bestaand pand kan alleen worden verstrekt door een keurmeester van een erkend bedrijf. Dat wil zeggen dat het bedrijf een geldig NL/EPBD-procescertificaat moet hebben. Het woord 'keurmeester' is overigens niet correct, de juiste titel is 'labeladviseur'. Vanaf 1 mei 2008 is er een landelijk examen voor deze labeladviseurs. Alle labeladviseurs moeten vóór 1 september dit examen afgelegd hebben, ook de adviseurs die al keuringen voor het energielabel uitvoeren. Labeladviseurs die het examen vóór 1 september niet halen mogen geen keuringen verrichten. Woning- en gebouweigenaren wordt aangeraden altijd te vragen naar de gewaarmerkte identificatiekaart van de labeladviseur, dat is de garantie dat de labeladviseur geautoriseerd is om een energielabel af te geven.

Bij een energielabel hoort een rapport met keuringsresultaten, de zogenaamde 'opnamegegevens'. Deze gegevens staan op een aparte bijlage vermeld en geven waardevolle informatie over waar met energiebesparende maatregelen voordeel kan worden behaald. De huiseigenaar of de koper kan deze bijlage opvragen bij de labeladviseur of bij het gecertificeerde bedrijf namens wie de keuring is uitgevoerd.

Een HRww-ketel heeft een rendement van ca 80% en levert in een gemiddelde woning een besparing van zo'n € 225 per jaar (Bosch)

Energiebesparingsverkenner
Voor bouwend Nederland ligt er de komende jaren een flinke uitdaging, vooral waar het gaat om vermindering van het energieverbruik in bestaande oude bouw. Vooral de consument, de bewoner van zulke woningen, moet overtuigd worden van de noodzaak van woningverbetering. Daartoe heeft SenterNovem de Energiebesparingsverkenner ontwikkeld, een online instrument dat inzicht biedt in de besparingsmogelijkheden van woningen. Daarmee kan iedere consument via het internet zien of renovatie van zijn woning nodig is en waar verbeteringen nodig of mogelijk zijn. Aan de hand van enkele vragen stelt de Energiebesparingsverkenner een persoonlijke maatregelenlijst op, waarmee de bewoner, verkoper, koper of bouwer aan de slag kan. Voor de duidelijkheid: de Energiebesparingsverkenner is geen vervanger voor het energielabel, maar een aanvulling op de informatie die het label geeft. Hij laat zien wat je kunt doen om de energieprestatie en labelklasse te verbeteren en wat de maatregelen in financieel opzicht opleveren. De Energiebesparingsverkenner is te vinden op www.energiebesparingsverkenner.nl

Via links is hij ook beschikbaar op de websites van onder meer SenterNovem, het NIBUD, Milieu Centraal en Vereniging Eigen Huis. Naar verwachting zullen nog meer onafhankelijke organisaties gemobiliseerd worden om mee te doen in deze aanzet voor energiebesparing. Let wel, de resultaten van de Energiebesparingsverkenner zijn aanbevelingen, geen verplichtingen.

Twee routes
Op de homepage van de Energiebesparingsverkenner zijn de mogelijkheden tot energiebesparing te verkennen door één van de twee routes te kiezen:
  • Individuele besparingsmaatregelen onderzoeken
    De Energiemaatregelverkenner. Hier is van elke specifieke maatregel afzonderlijk (of van een aantal maatregelen samen) direct te zien wat het effect is op het energieverbruik, de benodigde investering, en de maandelijkse lasten.
  • Eerst uw energiebesparingsambitie kiezen
    De Energielabelverkenner. Hier beantwoord je eerst een paar vragen om het huidige energielabel van je woning te bepalen. Vervolgens geef je aan welk energielabel je graag voor je woning wenst. Dat leidt tot een overzicht van maatregelen die getroffen moeten worden om dat energielabel daadwerkelijk te halen. Je ziet dan tegelijk hoeveel energie je bespaart, hoeveel geld dat oplevert en welke investeringen nodig zijn. Ook de gevolgen voor de Energie-Index, het energielabel en het wooncomfort staan op dit overzicht vermeld.


Maatregelen
Zowel het energielabel (of liever gezegd de bijlage bij het energielabel) als de Energielabelverkenner geven informatie over energiebesparende maatregelen die getroffen kunnen worden om het energieverbruik te verlagen. In het geval van een bestaande woning zal dat doorgaans gebeuren door de kopende partij, omdat die meestal toch een verbouwing laat uitvoeren en daar dan meteen rekening mee kan houden. Enkele kernpunten, waarop het energielabel zich richt zijn:

- Isolatie van gevel, dak en vloer
Jonge woningen zijn doorgaans goed geïsoleerd met isolatiemateriaal tussen de dubbele muren, onder het dak en onder de vloer. Bij oudere woningen kan tijdens een renovatie of verbouwing ooit al isolatie zijn aangebracht. Gevel en dakisolatie leveren het meeste op: bij een gasprijs van € 0,67 is de besparing met gevelisolatie in een tussenwoning € 140 per jaar en bij een hoek- en halfvrijstaande woning € 250; dakisolatie bespaart circa 10 m3 gas per m2 dakoppervlak per jaar, dus bij een dak van 50m2 is dat € 335. Praktische isolatietips staan op de website van Milieu Centraal: www.milieucentraal.nl

- Glasisolatie
Dubbelglas en HR (hoog rendement) glassoorten zijn samengesteld uit twee (soms drie) glasplaten met daartussen een ruimte, de spouw. De lucht of het gas in de spouw vormt een isolerende laag tussen de warme binnenkant van het raam en de koude buitenkant. Dubbel glas geeft een gasbesparing tot 25 m3 per m2 glasoppervlak ten opzichte van enkel glas. HR+ en HR++ glas is voorzien van een reflecterende coating en levert tot 35 m3 besparing per m2. In de spouw is op de aluminium rand (de 'afstandhouder') tussen de glasplaten de fabricagedatum en de HR-waarde van de ruit af te lezen.

- W-installatie (cv, warmwater en wtw)
Een HR cv- of combiketel benut de warmte die een gewone ketel naar buiten blaast voor de centrale verwarming. Als de ketel ook nog een hoog rendement biedt op de warmwatervoorziening, dan voert de ketel het Gaskeur HRww-label. Ten opzichte van een gewone ketel zal de besparing voor een gemiddelde woning zo'n € 225 per jaar bedragen. In combinatie met een zonneboiler (waterverwarming via zonlicht) van circa 3 m2 is nog een extra besparing van € 100 per jaar haalbaar. De zonneboiler maakt de installatie duurzamer.

Andere duurzame bronnen voor verwarming zijn de aarde en de lucht. Door middel van warmtepompen is energie (warmte) uit de aarde en de lucht te onttrekken. Voor aardwarmte moeten diepe, grote gaten in de grond worden geboord (30 tot 70 meter), wat vrij kostbaar is. Gemakkelijker is het om de energie uit de lucht te halen, zoals het Daikin Altherma systeem doet. Het rendement van zo'n installatie is aanzienlijk hoger dan van een gasgestookte installatie. Ter indicatie: de Daikin warmtepomp vraagt 1 kW elektrische energie en levert 4 kW aan warmte, dat is een rendement van 400%. Daikin Altherma is een lage temperatuur verwarmingssysteem (LTV) dat bijvoorbeeld goed combineert met vloerverwarming en LTV-radiatoren. Daikin levert daarnaast ook airconditioners met een warmtepomp, die eveneens warmte (en koeling) uit de buitenlucht halen; deze verwarmen niet via vloerverwarming of radiatoren, maar via ventilatie van warme lucht.

Warmte- en koeling uit de buitenlucht via warmtepomp (Daikin)



- Zonnecellen (PV-systeem)
Zonnepanelen op het dak zetten zonne-energie om in elektriciteit. Zonnepanelen worden het meest toegepast bij woningen en hebben, als ze op het zuiden gericht staan, een opbrengst van ongeveer 108 kWh per m2 per jaar. De investering in een PV-systeem is vrij hoog, waardoor de terugverdientijd met de geringe jaarlijkse besparing (per jaar ca. € 96 voor 4 m2) relatief lang is. Sinds 1 april 2008 is de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE) van kracht. Deze regeling houdt een subsidie in voor het produceren van energie uit duurzame bronnen zoals PV-installaties. De subsidie krijg je niet zo maar. Begin met je aan te melden bij SenterNovem, de organisatie die de subsidies uitkeert.

Een oppervlak van 4 m2 PV zonnecellen op het zuiden levert 108 kWh per jaar aan elektrische stroom. Bovendien laat de domotica de rolluiken zakken als het weer verandert, sluiten automatisch de vensters en dakramen als het gaat regenen etc. (foto: Velux)



Domotica en energiebesparing
Er is een aantal trends gaande die de snelle opkomst van domotica nog verder versnellen. Een van die trends is energiebesparing. Omdat energiebesparing momenteel in het centrum van de belangstelling staat, is er automatisch ook voor domotica meer aandacht, want domotica kan een bijdrage leveren aan energiebesparing.

In opdracht van NIDO heeft ECN in samenwerking met Milieu Centraal in kaart gebracht welke energiebesparing haalbaar is als functie van het type toegepaste domotica en van het gedrag van de bewoners in combinatie met het handhaven van het comfort in de woning. Een belangrijke conclusie van het onderzoek is dat voor alle onderzochte varianten een reductie in kooldioxide-uitstoot en een besparing op energiekosten haalbaar is, mits er sprake is van domotica-toepassingen gericht op energiebesparing. Weliswaar was het onderzoek gericht op seniorenwoningen, maar de conclusie kan een bijdrage leveren aan het maken van een weloverwogen keuze voor het juiste domoticapakket en aan het voorlichten van bewoners over het te verwachten effect op de energierekening. Kortom, een bijdrage aan het duurzaam toepassen van domotica in woningen.

Een domoticasysteem geeft de gebruiker/bewoner inzicht in en controle over het energiegebruik. Zo zal domotica de grote verbruikers (boiler, vaat-/wasmachine, droogautomaat) laten werken tijdens de voordeliger daluren. Domotica is ook in staat sluikverbruikers te ontdekken en uit te schakelen, zoals een tv, die 's nachts niet standby hoeft te staan. Anderzijds is het opladen van batterijen, de mobiele telefoon, tandenborstel of scheerapparaat juist iets wat beter 's nachts kan gebeuren. Domotica laat dit soort handelingen automatisch verlopen en zal bijvoorbeeld de verwarming laag zetten zodra je 's ochtends je huis verlaat. Zo wordt niet onnodig de hele dag energie verbruikt. Bewegingssensoren zorgen ervoor dat er geen licht blijft branden in onbemande ruimtes, zoals slaapkamers, toilet en badkamer.

Met een centrale huisschakelaar schakel je in één keer je huis 'uit': de lampen gaan uit, de elektrische deken, het koffiezetapparaat en alle andere apparaten die tijdens je afwezigheid niet aan hoeven te staan. Ga je 's avonds naar bed, dan zet je het huis op de 'nachtstand' met de zogenaamde nachtstandschakelaar boven je bed of via de afstandsbediening. Ook hiermee zet je met één druk op de knop alle verlichting in huis uit inclusief apparaten, zoals de televisie en bepaalde keukenapparatuur en behaal je een interessante besparing.

Je kunt deze besparing natuurlijk ook zonder domotica bereiken, maar - omdat het apart uit- en inschakelen van al die losse apparaten zoveel werk is - doe je dat maar één keer. Met domotica is het slechts één druk op de knop en wordt alles automatisch geregeld. De domotica laat de rolluiken zakken als het weer verandert, sluit automatisch de vensters en dakramen als het gaat regenen of als het koud wordt enzovoort. Zo combineer je gemak met een energiebesparing, die al snel enkele honderden euro's per jaar kan bedragen.

Van energieneutraal naar energieproducerend
Door de invoering van het energielabel is er steeds meer aandacht voor het energiezuiniger maken van woonhuizen. Dit is overigens niet nieuw, want in de woningsector wordt al langer gewerkt aan slimme energiebesparende maatregelen. Innovatieve bouwmethoden en energiebesparende toepassingen leveren een schat aan informatie voor de toekomst. Dat zal ertoe leiden dat de energievretende woning op den duur een energieproducerende woning wordt met zonnecellen, warmtepomp en andere bronnen van gratis energie. En dat moet ook, want de fossiele brandstoffen worden alleen maar duurder en zullen op een gegeven moment op zijn. Zelfs de meest conservatieve aannemer of projectontwikkelaar ontkomt er niet aan. Het is niet meer van deze tijd om een nieuwbouwhuis van 4 ton uit te rusten met een minimum installatie van 1000 euro. Zo'n woning belandt binnen een paar jaar in het rood van het energielabel en dan kost het een vermogen om hem weer groen te maken. Beter is om de tijd voor te zijn en in overleg met E- en W-installateurs te bepalen hoe een woning energieproducerend te maken is in plaats van energieconsumerend.

Met een centrale huisschakelaar schakel je in één keer je huis 'uit' en 'aan' (KISS)

www.energiebesparingsverkenner



 
 
 
© CPS Publications BV