DomoZine

voor industrie, wetenschap, facility, zorg, installateurs, wooncorporaties en iedereen met interesse voor technologie

 
beveiliging
bus-/embedded systems
communicatie
audio-video
toegangscontrole
energiebeheer
comfort
klimaat
advies - opleiding
zorgoplossingen


 


info voor partners en adverteerders


 


 
over DomoZine
nieuwsbrief
domotica jaargids
vakblad
agenda
DomoZine demowoning
Vakbeurs Gebouwbeheer
contact

Al 1000 Niko Home Control installaties!


(advertentie)

 

Duurzaamheidsvoorstellen in de praktijk


Minister van der Laan (WWI) kreeg dit jaar van BAM de Toolkit Bestaande Bouw, een publicatie met praktische, integrale oplossingen voor energiebesparing en inzet van duurzame energie bij 1,1 miljoen verouderde (corporatie)woningen.

De Toolkit Bestaande Bouw biedt een baanbrekend pakket oplossingen voor duurzame verbetering van 1,1 miljoen verouderde (corporatie)woningen. Deze oplossingen sluiten aan bij een belangrijk aandachtsgebied van de Nederlandse overheid: de reductie van energielasten en vermindering van CO2-uitstoot. Hiermee vormt dit instrument een belangrijke ondersteuning voor de doelstellingen uit het Convenant Energiebesparing Corporatiesector die minister Cramer van VROM op 10 oktober 2008 mede ondertekende. Het past ook bij de afspraken die het ministerie van VROM heeft gemaakt over het dertig procent energiezuiniger maken van een half miljoen woningen vóór 2011. Daarmee levert de Toolkit Bestaande Bouw een essentiële bijdrage aan het kabinetsprogramma Schoon &Amp; Zuinig.

Voordeel voor verhuurders en huurders
Vervat in een handboek/naslagwerk biedt de Toolkit negentig renovatieconcepten met een gedetailleerd inzicht in de baten en lasten en alle relevante variabelen, knelpunten en oplossingen. Alle woningverbeteringen zijn doorgerekend volgens de EPA-berekeningstechniek, inclusief de energiebaten voor de huurders. Aangezien voor de huurders de woonlasten na renovatie meestal lager zullen uitvallen, versoepelt toepassing van de Toolkit het communicatie- en besluitvormingsproces. Zowel verhuurders en beleidsmakers als huurders zijn hiermee dus gebaat. De nuvolgende voorstellen uit de toolkit zijn verwoord door de heer ir. M.J.S.A. (Mario) Broos, Directeur BAM Woningbouw BV.

Energiebesparing € 100,- per maand, huurverhoging € 75,- per maand, woonlastenvoordeel eerste jaar € 300,= per jaar en na 6 jaar € 975,- per jaar

Huurtoeslaggrens flexibiliseren
De Toolkit Bestaande Bouw maakt renovatie mogelijk naar het niveau van label A, A+ en A++. Een dergelijke renovatie levert gemiddeld een energiebesparing op van € 80 per maand /per woning (op basis van de huidige energieprijzen). Afhankelijk van de ambities voor een wijk, een complex of een woning, liggen de kosten tussen de € 30.000 en € 50.000 per woning. In financieel-economische zin gaat het dan om een acceptabele investering. Een belemmering wordt echter gevormd door de huurtoeslaggrens. Deze is niet gerelateerd aan de totale woonlasten van huurders, maar slechts aan de huurlasten van huurders. Dit betekent concreet dat corporaties die investeren in duurzame renovatie van hun bezit, de kosten zelf moeten dragen en dat de huurders daarentegen alle vruchten plukken van de lagere energiekosten.

Kortom, niet bepaald een vruchtbare voedingsbodem om deze noodzakelijke upgrading van de 'oude' bestaande woningvoorraad te stimuleren. De huidige situatie kan zelfs leiden tot verkeerde investeringen en upgrading van de woning, die tot problemen in de nabije toekomst kan leiden. Met de flexibilisering ontstaat een win winsituatie voor zowel huurder als verhuurder. De flexibilisering zou dan bestaan uit een ophoging van de huurtoeslaggrens tot 75% van de besparing op de energielasten. Op deze wijze ontvangt de huurder na renovatie een gezondere, comfortabelere en energiezuinige woning tegen lagere woonlasten. Ook ontstaat de mogelijkheid om als verhuurder en investeerder een gedeelte van de investeringen te integreren in de huur. De investering zorgt ervoor dat het bezit waarde houdt in de toekomst (zie grafiek).

BAM Woningbouw is ervan overtuigd dat een dergelijke flexibilisering van de huurtoeslaggrens de weg vrijmaakt voor een juiste aanpak van de bestaande woningvoorraad. Doordat verlaging van de energielasten als uitgangspunt fungeert, komt deze oplossing tegemoet aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de overheid.

Woningen aan de Sleephelling op Noordereiland worden vier tot vijf keer energiezuiniger dan nu wettelijk verplicht is

Verduurzamen van bestaande bouw
In deze tijd van crisis en recessie wordt de roep om overheidsingrijpen steeds nadrukkelijker. Veel groeperingen, brancheorganisaties, belanghebbenden/deskundigen uit de publieke en private sector stellen evenzoveel maatregelen voor om de stagnerende woningmarkt weer in beweging te krijgen, en daaraan gekoppeld de bouwproductie. Het nuvolgende voorstel gaat ervan uit dat nagenoeg álle belanghebbenden direct baat hebben bij de te nemen maatregelen.

Het kabinet besluit om voor de komende 4 jaren de VPB (Vennootschapsbelasting) voor corporaties niet te innen. Per jaar ontstaat hierdoor een investeringsruimte bij de corporaties van € 500 miljoen (welke in principe reeds was ingeboekt bij de corporaties), in totaal dus € 2,0 miljard. Voorwaarde bij deze maatregel is dat de corporaties dit geld benutten om hun bestaande voorraad te verduurzamen. De Toolkit Bestaande Bouw kan hiervoor een belangrijk hulpmiddel zijn. Door de maatregel ontstaat het volgende: de vrijgekomen middelen worden per direct benut voor investeringen die
  • de komende jaren de energielasten voor de huurder sterk zullen verminderen
  • de vastgoedwaarde van het bestaande bezit van de corporatie verbeteren
  • de bouwsector extra werkgelegenheid verschaffen bovenop de bestaande plannen
  • het milieu ontziet met een substantiële reductie van de CO2-uitstoot
Bovendien neemt de politiek met deze investeringsmaatregel van € 2,0 miljard haar verantwoordelijkheid ten behoeve van de stagnerende woningmarkt. Deze investering leidt tot een impuls in de bouwsector, terwijl die gedeeltelijk weer zal terugvloeien in de staatskas, via onder andere BTW.

Initiatiefgroep Toolkit Bestaande Bouw
In de voorverkoop zijn van de Toolkit inmiddels meer dan 1000 exemplaren verkocht. Hieruit valt af te leiden dat het instrument in een behoefte voorziet en de komende tijd een nog veel bredere verspreiding zal krijgen. Ondertussen is de Initiatiefgroep Toolkit Bestaande Bouw ingesteld. De huidige deelnemers aan deze groep zijn: SenterNovem (Leo Brouwer), BAM Woningbouw (Willem Otter), Projectgroep DEPW (Frans de Haas), Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs (Ad van der Aa), BouwhulpGroep (Jelle Persoon), Uitgeverij AEneas (AEbele Kluwer) en De Alliantie (Alfred van den Bosch).

Deze Initiatiefgroep is gestart met uitbreiding en verdieping van de Toolkit, omdat nu al te voorzien is dat door onderzoek en ervaring nieuwe en betere concepten beschikbaar zullen komen. Daarnaast zal de noodzaak tot kostenreductie leiden tot nieuwe concepten. Verder kent de renovatie nog tal van uitvoeringsknelpunten en vraagt de noodzakelijke duurzame ontwikkeling om nog energiezuinigere concepten. Met andere woorden: de ontwikkeling die met deze eerste versie van de Toolkit Bestaande Bouw in gang is gezet, vraagt om een vervolg. Het is denkbaar dat deze continuering wordt ingebed in de programma's Kompas en DEN van SenterNovem en in de innovatieagenda van VROM, in samenspraak met 'Meer met Minder'.

Nieuwe kozijnen krijgen drielaags glas

Renovatie in meer dan twee energielabels
Op basis van het Convenant Energiebesparing Corporatiesector streven de woningcorporaties naar een upgrading van huurwoningen tot een niveau dat twee energielabels hoger ligt dan de bestaande situatie of minimaal label B. Bij een dergelijke doelstelling kunnen mogelijke essentiële ingrepen slechts voor de helft of helemaal niet worden uitgevoerd, wat de kwaliteit van de renovatie zeer nadelig beïnvloedt. Er dient voor gewaakt te worden dat de bestaande woningvoorraad voor langere tijd duurzaam wordt verbeterd en dat voorkomen wordt dat een woning over 15 jaar weer om energetische aanpassingen vraagt.

BAM Woningbouw adviseert de woningcorporaties daarom te kiezen voor een meer ambitieuze aanpak. Een betere oplossing, die leidt tot een optimaal resultaat in kosten/baten voor een langere periode (minimaal 25 jaar), is de renovatie van de woningen naar het niveau van label A. Een hoger isolatieniveau, de basis van de Trias-Energetica, is uitgangspunt voor een goede aanpak, waarbij gezondheid, comfort, energielasten en uitstraling essentiële onderdelen zijn van de integrale pakketten.

Toolkit Bestaande Bouw in de praktijk
Al kort na zijn introductie is de Toolkit Bestaande Bouw in een flink aantal bouwprojecten als leidraad ingezet. Zo gaf Minister Cramer eind vorig jaar het officiële startsein voor de renovatie van historische panden op het Noordereiland in Rotterdam. Na de renovatie voldoen de woningen aan de Sleephelling aan het maximaal haalbare Energielabel A++. Dit project wordt gerealiseerd door Woonstad Rotterdam, in samenwerking met onder meer BAM Woningbouw. De instrumenten die zijn vervat in de Toolkit Bestaande Bouw worden ook bij dit project toegepast.

De woningen worden gerenoveerd volgens het 'Passiefhuis-principe'. Dit houdt in dat de woningen vier tot vijf keer energiezuiniger zijn dan nu wettelijk verplicht is. De maximale energiebesparing wordt bereikt door de toevoeging van de modernste materialen en nieuwste technieken op dit gebied. Voor de gevels, daken en vloeren van de woningen wordt zeer goede isolatie gebruikt. De nieuwe kozijnen krijgen geen dubbel maar drielaags glas. Warmwater wordt geleverd door zonneboilers en er komt goede ventilatie met warmteterugwinning. Door behoud van het authentieke karakter van de woningen levert dit een unieke combinatie op van historisch én modern wonen.

Het project Sleephelling is daarmee het voorbeeld voor het nieuwe wonen in de stad: hoog wooncomfort, een perfecte locatie, lage energiekosten én een bijdrage aan een beter milieu. Het renovatieproject omvat 7 historische panden met daarin 14 koopwoningen. De woningen, die allemaal verschillend in details en afmeting zijn, zijn inmiddels verkocht. Daarnaast komt er een voorziening voor begeleid wonen. Deze voorziening wordt gerealiseerd voor bewoners die de laatste stap naar zelfstandig wonen zetten.

Andere projecten
Op 25 november heeft BAM Woningbouw met woningcorporatie De Alliantie een overeenkomst gesloten voor de renovatie van 60 appartementen in Vianen. In Groningen wordt vanaf juni 2009 een complete wijk van 800 woningen met behulp van de Toolkit gerenoveerd. In Deventer heeft wooncorporatie Ieder1 belangstelling getoond om 47 woningen in Zutphen te renoveren op basis van de Toolkit. Op initiatief van de Provincie Utrecht en in samenwerking met De Alliantie worden in Amersfoort in het kader van een demonstratieproject 43 woningen met de Toolkit aangepakt.

Warmwater wordt geleverd door zonneboilers

Tot slot
Zowel de Toolkit Bestaande Bouw als de aanbevelingen van BAM Woningbouw ondersteunen de doelstellingen, zoals die zijn geformuleerd in Convenant Energiebesparing Corporatiesector, dat in oktober 2008 mede door minister Cramer van VROM is ondertekend. Tevens sluit het aan op de afspraken die het ministerie van VROM heeft gemaakt over het dertig procent energiezuiniger maken van een half miljoen woningen vóór 2011. De Toolkit Bestaande Bouw biedt een belangrijke bijdrage aan het realiseren van doelstellingen van het kabinetsprogramma Schoon & Zuinig. Van der Laan zei toe de aanbevelingen van BAM Woningbouw met betrekking tot flexibilisering van de huurtoeslaggrens en het stimuleren van het 'verduurzamen' van de bestaande bouw, nader te zullen bestuderen.

Historische panden op het Noordereiland in Rotterdam voldoen na renovatie aan Energielabel A++



 
 
 
© CPS Publications BV