DomoZine

voor industrie, wetenschap, facility, zorg, installateurs, wooncorporaties en iedereen met interesse voor technologie

 
beveiliging
bus-/embedded systems
communicatie
audio-video
toegangscontrole
energiebeheer
comfort
klimaat
advies - opleiding
zorgoplossingen


 


info voor partners en adverteerders


 


 
over DomoZine
nieuwsbrief
domotica jaargids
vakblad
agenda
DomoZine demowoning
Vakbeurs Gebouwbeheer
contact

Al 1000 Niko Home Control installaties!


(advertentie)

 

Domotica, hoe pak je het aan?


Met domotica wordt een woning comfortabeler, veiliger en energiezuiniger. Wat zijn de mogelijkheden, wat is nuttig, hoe moet u zich oriënteren, hoe pakt u het aan? Dit artikel geeft de antwoorden.

Voeg het Latijnse woord domus (=huis) samen met de woorden elektronica en telematica en je krijgt domotica. Om te begrijpen hoe anders een moderne woning mét domotica is ten opzichte van een woning zónder domotica vergelijken we twee auto's uit de middenklasse: de een is tien jaar oud, de ander rolt net de showroom uit. Waarom auto's? Omdat auto's al langer slimmer zijn dan woningen en we de slimme autogadgets inmiddels al heel normaal vinden. Neem bijvoorbeeld de centrale deurvergrendeling. In een oude auto moet je alle vijf deuren apart openen en sluiten, in een moderne auto gaan met één deur ook de andere deuren open of dicht. Moet je bij een oude auto een sleutel in de deur steken, bij de moderne auto heb je daarvoor een afstandsbediening.

Dat stukje comfort vinden we bij een nieuwe auto heel normaal, sterker nog: je zou het gek vinden als die wordt afgeleverd zónder die voorzieningen. Maar van een woning accepteren we die ouderwetse sleutel wel. En vinden we het normaal dat je eerst alle deuren en ramen een voor een op slot moet doen voordat je kunt vertrekken. Terwijl een woning veel meer kost dan een auto, en je de sloten van je woning vaker gebruikt dan die van je auto. Slimme sloten zouden dus beter op een woning passen dan op een auto...

Gelukkig hoeft die keuze niet gemaakt te worden, want de voorzieningen die je van de moderne auto gewend bent zijn er ook voor je woning. Alle grote fabrikanten kunnen je helpen aan elektrische sloten, motorcilinders, elektronische sleutels enzovoort. Helaas zijn er maar weinig aannemers en projectontwikkelaars die op afstand bedienbare sloten met een centrale vergendelmogelijkheid standaard aanbrengen. Is het voor een auto standaard, voor een woning zijn het dikwijls nog opties.

Ga je op vakantie dan wekt de aanwezigheidssimulatie de indruk dat je gewoon thuis bent (Somfy)

Hoe ver wil je gaan?
DomoZine gaat heel ver, veel verder dan alleen afstandsbediening en centrale vergrendeling op de deuren. De volgende voorbeelden laten zien hoeveel beter het comfort, de veiligheid en het energieverbruik in een slimme woning kan zijn:
  • Verlichting schakelt vanzelf in als je de deur opent of een vertrek binnengaat, rekening houdend met het daglicht. Wordt bij het verlaten van het vertrek vergeten het licht uit te doen, dan wordt het automatisch uitgeschakeld.
  • Met een 'Paniek' knop naast je bed zet je alle lichten in en om je huis in één keer aan. Een eventuele inbreker zal zich meteen uit de voeten maken.
  • Stel dat jij of een gezinslid de huissleutel verliest. In een gewoon huis slaap je dan pas weer rustig als alle sloten vervangen zijn. In een slimme woning werk je niet met sleutels maar met responders. Bij verlies pak je een nieuwe responder en herprogrammeer je de sloten. De verloren responder is daarmee gedeactiveerd en je kunt onbezorgd gaan slapen.
  • Als er thuis wordt aangebeld terwijl je niet thuis bent kun je op je GSM zien wie er voor de deur staat en zelfs de deur openen, zodat een leverancier een pakketje binnen kan zetten.
  • In een slimme woonkamer regel je het licht met scenario's, die op jouw manier van leven zijn ingesteld. Zo heb je bijvoorbeeld drie knoppen: 'TV-kijken', 'Lezen' en 'Aan tafel'. Afhankelijk van het scenario dat je kiest worden meerdere lichtpunten tegelijk in- en uitgeschakeld of gedimd. En wil je naar bed, dan druk je op 'Alles uit'. Scenario's werken heel wat gemakkelijker dan het een voor een aan- en uitzetten en dimmen van alle lampen apart.
  • Gemiddeld wordt een woning één keer in de zeven jaar 'bezocht' door jongens van het foute gilde. Je kunt twee dingen doen: daarop gaan zitten wachten, of maatregelen treffen. Simpele alarminstallaties zijn bij elke bouwmarkt te koop, maar wat heb je eraan als midden in de nacht een sirene op je voorgevel begint te loeien? Geen mens die komt kijken of de politie belt. Een slimme alarminstallatie is meer dan een sirene en belt automatisch een alarmdienst, zet binnen en buiten het licht aan etc.
  • Gordijnen sluiten vanzelf als het donker wordt en gaan 's morgens ook weer open. Ben je op vakantie dan wordt daarmee de indruk gewekt dat je gewoon thuis bent. Deze 'aanwezigheidssimulatie' kan worden aangevuld met onder meer het automatisch in- en uitschakelen van verlichting volgens een patroon dat overeenkomt met jouw manier van wonen en leven.
  • Hetzelfde geldt voor rolluiken en zonwering. Deze worden automatisch bediend, waarbij via sensoren rekening wordt gehouden met zonlicht, storm, regen en andere klimaatverschijnselen.
  • Met een 'Niet-thuis' knop bij de voordeur zet je in één keer alle apparaten, lichten en stopcontacten uit. Tevens schakel je daarmee het alarm in én de aanwezigheidssimulatie.
  • Voor jou is het misschien nu nog niet aan de orde, maar misschien al wel bij je ouders. Ouderen willen niets liever willen dan zolang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen. De zorg die thuis nodig is kan deels worden gegeven door zorgpersoneel. Voor een ander deel springt de technologie ouderen en zorgbehoevenden te hulp. De mogelijkheden zijn legio, van telemedicine tot een valsensor.
  • Je kunt je huis via internet en op afstand besturen: verwarming, airconditioning, camera's, licht etc. Zelfs de oven kun je vanuit de auto alvast op voorverwarmen zetten.
  • Preventief kan een slimme woning veel voor je doen, zoals de achterdeur automatisch op slot draaien als je boven bezig bent, met aanwezigheidssimulatie ervoor zorgen dat het lijkt of je wél thuis bent etc.
  • Multimedia hoeft zich niet te beperken tot de woonkamer. Ook in je slaapkamer kun je de cd horen, die in de woonkamer speelt. Dergelijke systemen zijn er ook voor video door je hele huis.
  • Een rookmelder piept ingeval van nood. In combinatie met domotica wordt automatisch de verlichting ingeschakeld, worden niet noodzakelijke apparaten uitgeschakeld, worden hulpdiensten telefonisch gewaarschuwd via een automatische gesproken boodschap, wordt de rook afgevoerd door de ventilatie in te schakelen etc.
  • Lage Temperatuur Vloerverwarming is in, maar is 'langzaam', dus wordt het dikwijls gecombineerd met radiatoren voor een snelle warmtevraag. Slimmer is een energiezuinige airconditioner met warmtepomp, die kan snel verwarmen én koelen. Tegenwoordig zijn er zelfs airconditionersystemen die de cv-combiketel overbodig maken en een woning compleet van verwarming, koeling én warmwater voorzien.
En zo is er nog veel meer. Hoe ver wil je gaan? Sommige dingen lijken in eerste instantie interessant, maar als je er nog eens goed over nadenkt, is het gadgetgehalte erg hoog. Zoals het inschakelen van de oven vanuit je auto. Leuk, maar er hangt natuurlijk wel een prijskaartje aan. Vaak zal je budget een richtlijn zijn en moet je een selectie maken uit de dingen die écht nuttig voor je zijn.

Gordijnen en jaloezieën sluiten vanzelf als het donker wordt en gaan 's morgens ook weer open

Kiezen en plannen
Ieder zijn vak. Als je bouw- of verbouwplannen hebt en je wilt daarin tevens een stukje domotica meenemen, dan moet je in gesprek gaan met een specialist op dit gebied. Op DomoZine vind je namen en adressen van deze systemintegrators. Zoals de naam al aangeeft zijn zij in staat om alle verschillende systemen in huis met elkaar te integreren: airco koppelen met zonneschermen, verlichting met het alarm, afstandsbediening met de oven, videodeurbel met de televisie etc. Dat vergt veel kennis van zoveel verschillende vakgebieden, dat systeemintegratie een specialisme op zichzelf is.

Dat betekent overigens niet dat de systemintegrator voor elke woning opnieuw het wiel moet uitvinden. De industrie helpt een handje mee. Diverse fabrikanten leveren tal van intelligente componenten om de koppelingen mogelijk te maken. Deze componenten maken gebruik van een zogenaamde 'bus': de bus is een bedrade of draadloze verbinding tussen alle apparaten in huis. Via de bus kunnen opdrachten naar de apparaten worden gestuurd (licht aan) en kunnen de apparaten onderling communiceren (raam staat open, dus berichtje naar de display beneden en tevens airco uitzetten).

Afstandsbediening op je voordeur (Nemef)

Er zijn heel wat bussystemen in omloop. Bekende systemen zijn onder meer Konnex (voorheen EIB), Nikobus, Peha, IsyGLT, Xcomfort, Xanura, Domestia, Nikobus en Intensia. Voor sommige bussystemen ben je op één fabrikant aangewezen, wat dikwijls als voordeel heeft dat voor zelfs de moeilijkste wens een oplossing wordt gemaakt. Voor andere - meer universele - bussystemen kun je bij meerdere fabrikanten terecht, wat je keuzemogelijkheid verruimt. Samen met de systeemintegrator bespreek je eerst wat je wilt, dan kies je voor een bijpassend bussysteem en kun je een planning gaan maken. Als je door budgetbeperkingen niet meteen al je wensen kunt laten invullen, dan is het in ieder geval slim om bij de bouw of verbouwing alvast rekening te houden met uitbreidingen die je misschien later nog wilt laten aanbrengen. Een simpel voorbeeld: als je ooit van plan bent om de gordijnen in je woonkamer via een elektrische gordijnrail automatisch bedienbaar te maken, laat dan ter hoogte van de gordijnrail een loze leiding aanbrengen, zodat je daar stroom naartoe kunt brengen. Of kies voor een flexibele infrastructuur zoals KISS of ELUX. Daarmee heb je vrijheid om in een later stadium allerlei toevoegingen en veranderingen aan te brengen.

Nieuwe airconditioningsystemen maken de cv-combiketel overbodig en voorzien je woning van verwarming, koeling én warmwater (Daikin Altherma)

Samenvattend
Bepaal eerst wat je precies wilt. De sky is the limit, maar overdrijf niet. Beperk je tot echt zinvolle zaken en overleg met een specialist. Kies een systeem en maak een planning, waarin je rekening houdt met latere uitbreidingen. Dat voorkomt een hoop hak- en breekwerk achteraf.

Centrale woning aan/uit-knop, hier uitgevoerd met sleutel (Holec)



 
 
 
© CPS Publications BV